Halloween - ის წარმოშობის ისტორია.
ეს დღესასწაული 2000 წლის წინათ ჩრდილეთ ამერიკიდან საკმაოდ შორს წარმოიშვა,იქ სადაც ამჟამად ირლანდიაა,დიდი ბრიტანეთი და ჩრ.საფრანGეტია.იქ კელტები ცხვოვრობდნენ,რომლებიც ამ დროისათვის ერთი სეზონის მეორით შეცვლას აღნიშნავდნენ და სამDრიან ცეცხლის დღესასწაულს აწყობდნენ.ეს დრეები იყო ზაფხულის დასრულების,მოსავლის აღების,სიბნელისა და ცივი ზამთრის შეხვედრის დრო.ერთ-ერთ ამ დღეთაგანს სანჰეიმი ერქვა,მას 31 ოქტომბერს არნიშნავდნენ.კელტების რწმენით,ეს იყო დრო,როდესაც ჩვენს სამყაროსა და იმქვეყნიურ სამყაროს შორის ზღვარი თითქმის იშლებოდა და ცოტა ხნის წინ გარდაცვალებულთა სულებს შეეძლოთ ეს ზღვარი გადაელახათ და ცოცხალთა სამყაროში დაბრუნებულიყვნენ.ამ სულებს შორის ბოროტი სულებიც იყვნენ.მათგან თავდასაცავად ანტიკური კელტები ყველა ცეცხლას აქრობდნენ და შემდეგ ისევ ანთებდნენ ერთი დიდი სანთლიდან,რომელსაც მეფის მთავარი დრუიდი წმინდა ადგილიდან ანთებდა,ეს ადგილი ირლანდიის შუაგულში იყო.ცეცხლის დღესასწაული ტარა ჰილსში,ირლანდიელი მეფეების ადგილსამყოფელში იმართებოდა.იყო ჯირითი,ბაზრობები.იმართებოდა ზაფხულის რიტუალური გაცილება.ფერმერებს საკუთარი ფერმის საზღვრები მზის ჩასვლის შემდეგ კოცონებით უნდა მოენიშნათ,რადგან იმქვეყნიურ ძალებს ამ ღამეს სრულიად თავისუფლად შეეძლოთ შეეღწიათ,სადაც მოისურვებდნენ.კოსტიუმები კი,რომლებითაც იქმვეყნიურ სულებს აშინებდნენ,ძირითადად ცხოველების თავებსა და მათ ბეწვს წარმოადგენდა.კელტების ღმერთი ორსახიანი იყო,მისი ერთი სახე წარსულისაკენ იხედებოდა და მათ მოსაგონად ვინც გარდაიცვალა.მეორე სახე კი მომავლის განჭვრეტა - ერთმანეთში იყო გადახლართული.კელტებს სჯეროდათ რომ ამ ღამეს,თუ ისინი ისურვებდნენ,სიკვდილი მათ გარდაცვალებულ ნათესავებს უკან დააბრუნებდა.ამიტომ ირლანდიის დიდი სამარხები იმ ღამით იღებოდა,მათ კოცონებით ანათებდნენ,რომ სიკვდილს ადვილად გამოეკვლია გზა იქიდან.განსაკუთრებული ადგილი ჰქონდა მიჩნეული სუფრასთან მას,ვინც იმ წელს გარდაიცვალა.ირლანდიელ გმირებზე,რომლებიც სამჰეიმის ღამეს იმქვეყნიდან ბრუნდებოდნენ.კელტური შეხედულებით,დრო ციკლურია,ერთი მეორეში გადადის,სამჰეიმი კი იყო ღამე,რომელიც დროის მიღმა არსებობდა და ამიტომაც იყენებდნენმას მოსავლის განსასაზღვრად.ასე რომ,სამჰეიმი არა მხოლოდ გარდაცვალებულთა,არამედ ცოცხლათა დღესასწაულიც იყო,დრო ზაფხულსა და ზამთარს შორის.ეს იყო კელტური ახალი წელი.
ჩვ.წ აღ-ით 43 წელს რომაელებმა დაიპყრეს კელტური ტერიტორიებს უმრავლესობა.ეს დღესასწაული რომეალებმა დამპყრობლებმა გადაიღეს და გაავრცელეს მსოფიოში,რადგან რომაული იმპერია იმ დროს მთელ სამყაროს ნიშნავდა.რომელები 400 წლის განმავლობაში მართავდნენ კელტრუ მიწებს და ამ დროის განმავლობაში რომაული წარმოშობის ორი დღესასწაული ტრადიციულ კელტურ სამჰენის შეერწყა.რომალები ოქტომბრის მიწურულს ტრადიციულად გადრაცვალებულებს იხსენებდნენ,ამ დღესასწაულს ფერალია ერქვა,მეორე დღესასწაული რომაული ხეებისა და ხეხილის ღვთაება ჰომონას პატივსაცემი იყო.ჰომონას სიმბოლო ვაშლი წარმოადგენდა და დღევანდელ სამჰეინში ვაშლს განსაკუთრებული ადგილიც ეკავა.როცა კელტურ მიწებზე ქრისტიანობა გავრცელდა, მე -7 საუკუნეში პაპმა ბონიფაცი 4-მ 1 ნოემბერი ყველა წმინდანის დღედ არიარა.პაპს სურდა სიკვდილის კელტური ფესტივალი საეკლესიო ზეიმით სეეცვალა.დღესასწაულს დაარქვეს ალჰალოკსი(ინგლისური:ყველა წმინდანიდან).მოგვიანებით კათოლიკურმა ეკლესიამ ეს დღესასწაული 2 დეკემბერს გადაიტანა.ვარაუდობენ,რომ ამ დროს ფულის თხოვნის ტრადიცია ინგლისიდან მოდის.დღესასწაულის დროს ღარიბ მოქალაქეებს საჭმელი და ფული უნდა ეთხოვათ,რათა მიცვალებულების სულის მოსახსენებელი ნამცხვარი გამოეცხოთ.ეკლესიამ ეს მოიწონა და სასაფლაოებზე საჭმლისა და სასმელის დატოვების ჩვეულება სწორედ ამ წესით შეიცვალა.კოსტიუმების ტრადიცია კი ისევ ძველი კელტური დარჩა.ბევრ ადამიანს გღძელი,ბნელი ზამთრის ეშინოდა,ითვლებოდა,რომ შეიძლებოდა სულები დაბრუნებულიყვნენ და მათ შესშინებლად ნიღბებს იკეთებდნენ,ქალები კაცებივით იცვამდნენ,კაცები - ქალებივით და მომავლის გამოცნობას ცდილობდნენ.
Halloween ამერიკში.
ამერიკაში ჩასულმა ევროპელმა ემიგრანტებმა თან Halloween-ის მრავალრიცხოვანი კოსტიუმები ჩაიტანეს.იმის გამო,რომ ნიუ ინგლანდში პროტესტანტული რწმენა იყო გავრცელებული,Halloween -ის არნიშვნა კოლონისტურ პერიოდში შეზრუდული იყო.უფრო მეტად მას მერილენდსა და სამხრეთ კოლონიებში აღნიშნავდნენ.სხვადასხვა ევროპული ეთნიკური ჯგუფის რწმენა და კოსტიუმები ერთმანეთისგან ფართოდ განსხვავდებოდა და ამის გამო Halloween-ის ახალი ამერიკული ვერსია შეიქმნა.ამერიკაში პირველი დღესასწაულების დროს წვეულებებს ჭირნახულის აღების შემდეგ მართავდნენ,მეზობლები ერთმანეთს სიკვდილის შესახებ ელაპარაკებოდნენ.კოლონისტურ ამერიკაში Halloween-ის დროს ყველაზე მეტად მოჩვენებების ისტორიების მოყოლა უყვარდათ.მე-19 საუკუნეში შემოდგომის დღესასწაული უფრო ფართოდ აღინიშნებოდა,მაგრამ მას მთელ ამერიკაში არ ზეიმობდნენ.მე-19 საუკუნის ||-რე ნახევარში,ე.წ კართოფილის შიმშილობის დროს,ირლანდიიდან ამერიკაში მილიონობით ემიგრანტი ჩავიდა და ეს დაეხმარა Halloween-ს ქვეყნის ეროვნული დღესასწაული გამხდარიყო.ირლანდიული და ინგლისური ტრადიციის მიხედვით,ამერიკელებმა კოსტიუმების ჩაცმა დაიწყეს,სახლიდან სახლში დადიოდნენ,ფულსა და საჭმელს ითხოვდნენ.ეს ტრადიცია დღემდეა შენარჩუნებული.1800-იამ წლებში Halloween-? მეზობლების ერთად ყოფნის ზეიმი გახდა,შემდეგში კი - ისევ მოჩვენებეისა და ალწაჯების.20-საუკუნეში დღესასწაულმა რელიგიური მნიშვნელობა დაკარგა,20-30-იან წლებში საერო გახდა გრანდიოზული სახალხო მსვლელობითა და წარმოდგენებით,თუმცა იმ დღეებში ვანდალიზმის ბევრი ფაქტი ხდებოდა.
Halloween-ის სიმბოლო.
ირლანდიელებმა ამერიკის კონტინენტზე Halloween-ის ყველაზე ცნობილი სიმბოლო - ჯეკ ო ლენთერნი - გადაიტანეს.ირლანდიული ფოლკლორის მიხედვით,ოდესღაც ცხოვრობდა ვინმე ჯეკი - ცნობილი ხუმარა და მოჩხუბარი,რომელიც სულ ლოთაობდა.ერთ ღამეს ჯეკმა ეშმაკი მოატყუა,მან დაინახა,რომ მისი სახლის წინ ხეზე ადიოდა,სწრაფად გადასახა კვარი ხეს,რომ ეშმაკი ადგილიდან ვეღარ იძვროდა,ხიდან ვეღარ ჩამოდიოდა.ეშმაკი შეეხვეწა,ხიდან ჩამომიშვიო,ჯეკმა ჩამოუშვა,მაგრამ სიტყვა ჩამოართვა,რომ აღარასოდეს შეაცდენდა.ეშმაკი გაქრა,მაგრამ მან ჯეკს სიკვდილის შემდეგ გადაუხადა სამაგიერო მოტყუებისათვის.ბობოქარი ცხოვრების გამო არც ჯოჯოხეთში მოხვდა და არც განწირული იყო იმისათვის,რომ დედამიწაზე ეხეტიალა გულამოჭრილი თალგამით ხელში,რომელშიც ნაკვერჩხალი ეგდო - ის გზასაც უნათებდა და ათბობდა კიდეც.ირლანდიაში,ტრადიციისამებრს,სამჰენის დღეს თალგამს იყენედნენ ხოლმე,მაგრამ ამერიკაში ჩასვლის შემდეგ აღმოაჩინეს,რომ ამ საქმისათვის გოგორა უფრო მოსახერხებელი და ადვილი სატარებელი იყო.
ინგლისელებმა მაშინ შეწყვიტეს Halloween-ის აღნიშვნა,როდესაც ქვეყანაში პროტესტანტიზმის გავრცელება დაიწყო.ახალი რელიგიის წარმომადგენლები ყველა წმინდანის დღეს არ აღნიშნავდნენ.ინგლისელები ფაუკის დღეს იხსნებდნენ.ეს იყო ინგლისელი გაი ფაუკი,რომელიც 1606 წელსდასაჯეს სიკვდილით იმ ბრალდებით რომ ინგლისის პარლამენტის დაწვას ცდილობდა.ის იმ კათოლიკური ჯგუფის წევრი იყო,რომელიც პროტესტანტი მეფე ჯეიმსის ჩამოგდებას ცდილობდა.მისი მოსაგონებელი დღე იმავე წლიდან დაწესდა.
დღევანდელი Halloween.
ირლანდიაში,სადაც ოდესღაც ეს დღესასწაული წარმოიშვა,იგი ისევე აღინიშნება,როგორც ყოველთვის აღინიშნებოდა.ასევე ხდება ამერიკაშიც,სადაც ირლანდიელებმა ეს დღესასწაული გადაიტანეს.როგორც კელტების დროს იყო,მთელ ქვეყანაში კოცონებს ანთებდნენ,წმინდანების,ეშმაკების,სხვადასხვა სულის ტანსაცმლიანი ბავშვები ქუჩებში დარბიან.გარდაცვლილი ადამიანის პატივსაცემად მის ფოტოებს გამოფენენ,ყვავილებს,მის საყვარელ სასმელ-საჭმელს და წყალს დგამენ.2 ნოემბერს ნათესავები საფლავებზე იკრიბებიან და იხსნებენ მათ.მშობლები სპეციალურად ამ დღისათვის ბანქოს ქაღალდს ყიდულობენ,რომელსაც მაგიდაზე აწყობენ ფულითან ან ნაცხვართან ერთად.Halloween-ის ტრადიციულ საჭმელს მიეკუთვნება ხილის ნამცხვარი.
ინფორმაცია
ჯგუფ
Guest-ის წევრებს არ აქვთ კომენტარის დატოვების უფლება.
