ქინგ ქრიმზონი არის ინგლისური პროგრესივ როკ-ჯგუფი, რომელიც 1969 წელს დააარსეს გიტარისტმა რობერტ ფრიპმა და დრამერმა მაიკლ ჯაილსმა. მათმა მუსიკამ დროთა განმავლობაში მოიცვა პროგრესული ფსიქოდელური არტ და ექსპერიმენტული როკი, ასევე ჯაზის ელემენტებსაც შეიცავს მათი მუსიკა.

ჯგუფის სახელწოდება ტექსტების ავტორს პიტერ სინფილდს ეკუთვნის - ეს არის დემონების პრინცის ერთ-ერთი სახელი. ფრიპის თქმით, ინგლისური "ბილზებუბი" არის არაბული "ბ'ილ საბაბის" ანალოგიური ფორმა, რომელიც ნიშნავს "ადამიანი მიზნით".

მიუხედავად იმისა, რომ ჯგუფის ორიგინალური წევრებიდან დარჩა მხოლოდ რობერტ ფრიპი, კოლექტივი კვლავ არსებობს და განაგრძობს მოღვაწეობას. მიუხედავად ამისა, ფრიპი საკუთარ თავს არ თვლის ჯგუფის ლიდერად. მისთვის ქინგ ქრიმზონი არის საკუთარი თავის გამოხატვის საშუალება და ამაში იგი სიამოვნებით ეხმარება ნიჭიერ მუსიკოსებს.
დრამერმა მაიკლ ჯაილსმა და მისმა ძმამ და ბას გიტარისტმა პიტერმა გამოაქვეყნეს განცხადება, რომლითაც ისინი ეძებდნენ ადამიანს, რომელიც დაუკრავდა ორღანზე და იმღერებდა. მათ განცხადებას გამოეხმაურა ფრიპი, რომელიც გიტარისტიც იყო. ჩამოყალიბდა ტრიო ჯაილსი, ჯაილსი და ფრიპი. მათ ჩაწერეს ერთი ალბომი, წარუმატებელი "The Cheerful Insanity of Giles, Giles and Fripp".
წარუმატებლობის შემდეგ დადგა ჯგუფის რეფორმირებისა და ახალი მუსიკალური სტილების ძიების საკითხი. ფრიპი ჯაზური ჯგუფების გავლენის ქვეშ იმყოფებოდა. ამან თავისი კვალი დატოვა მისი ახალი ჯგუფის სტილზე და გადაწყდა, რომ ისინი დაუკრავენ ექსპერიმენტულ მუსიკას, რომელიც ჯაზური იმპროვიზაციის მატარებელიც იქნება. მათ დაემატა იენ მაკდონალდი (კლავიშები და ჩასაბერი ინსტრუმენტები). ფრიპი ამასობაში დაინტერესებული იყო ჯგუფში ძველი ნაცნობის, გრეკ ლეიკის მოყვანით. ლეიკი, რომელიც სხვა ჯგუფებში უკრავდა, დაინტერესდა ახალი პროექტით და შეცვალა პიტერ ჯაილსი ბასზე. ეს იყო ქინგ კრიმსონის პირველი შემადგენლობა, რომელიც 1968 წელს გამოჩნდა. სულ მალე მათ შეიძინეს მელოტრონი და სწორედ ამის შემდეგ დაიწყო ჩამოყალიბება მათმა საფირმო ჟღერადობამ.
1969 წელს მათ გამართეს ცნობილი კონცერტი ლონდონის ჰაირდ პარკში. ოქტომბერში გამოვიდა პირველი ალბომი In the Court of the Crimson King, რომელიც ითვლება პროგრესული როკის ერთ-ერთ პირველ ნამუშევრად.
მასშტაბიანი ინგლისური და ამერიკული ტურების შემდეგ იენ მაკდონალდმა და მაიკლ ჯაილსმა დატოვეს ჯგუფი და სოლო კარიერა დაიწყეს. 1970 წელს გამოვიდა მათი ერთობლივი ალბომი McDonald and Giles. ამის შემდეგ მაკდონალდი გახდა ჯგუფის Foreigner ერთ-ერთი დამფუძნებელი.
1970-იან წლებში ჯგუფის შემადგენლობა მუდმივად იცვლებოდა. სინფილდი, ფრიპი და ლეიკი მუშაობდნენ მორიგ ალბომზე და 1970 წლის მარტში გამოუშვეს სინგლი Cat Food/Groon. მათ აგრეთვე შეუერთდა მელ კოლინზი, რომელიც უკრავდა ხის ჩასაბერ ინსტრუმენტებზე. ახალ ალბომზე ასევე უკრავდა პიტერ ჯაილსიც (რამდენიმე სიმღერაში). აპრილში ლეიკმა დატოვა ჯგუფი და შექმნა საკუთარი - Emerson Lake And Palmer. ვოკალური პარტიები ქრიმზონში საკუთარ თავზე ახალმა წევრმა, გორდონ ჰასკელმა აიღო. იგი ასევე უკრავდა ბასზე, ჯგუფის მესამე ალბომზე Lizard. ენდი მაკკალოკი მცირე პერიოდის განმავლობაში დასარტყამებზე უკრავდა, ხოლო ჯონ ანდერსონმა, ჯგუფიდან Yes, შეასრულა ვოკალური პარტიები ერთ სიმღერაში. ჰასკელმა, რომელსაც სურდა ხალხური ჟანრის მუსიკაში დაბრუნება, დატოვა ჯგუფი (ისევე, როგორც მაკკალოკმა), Lizard-ის გამოცემამდე. ამ პერიოდში კინგ კრიმსონი ვოკალისტის, ბასისტისა და დრამერის გარეშე დარჩა.
ფრიპმა და სინფილდმა დაიწყეს ახალი მუსიკოსების შერჩევა. კანდიდატებს შორის ბრაიან ფერიც იყო. მიუხედავად იმისა, რომ მისი ვოკალი არ უხდებოდა კრიმსონის სტილს, ფრიპიც და სინფილდიც დადებითად აფასებდნენ მის სასცენო გამოსვლებს და სწორედ მათ მოაპოვებინეს მის ჯგუფს Roxy Music კონტრაქტი ხმისჩამწერ ფირმასთან E.G. Records. სინფილდმა ასევე იმუშავა ფერის ჯგუფის პირველ ალბომზე. კრიმსონის ვოკალისტად აგრეთვე მოიაზრებოდა ელტონ ჯონიც, როგორც ეს ფრიპის დღიურში წერია.
ჯგუფს დაემატნენ იენ უოლესი (დასარტყამები) და ბოზ ბარელი (ვოკალი). წარმატებული აშშ ტურის შემდეგ გამოიცა საკონცერტო ალბომი Earthbound, რომელიც მრავალჯერ იქნა გაკრიტიკებული უხარისხო ჩანაწერის გამო. ამ ტურის შემდეგ კოლინსმა, უოლესმა და ბარელმა ასევე დატოვეს ქინგ ქრიმზონი და შექმნეს ჯგუფი Snape, გიტარისტთან ალექსის კორნერთან ერთად. მოგვიანებით ბარელი ბასისტად გადავიდა ჯგუფში Bad Company.
ფრიპმა კვლავ სცადა ახალი შემადგენლობის შერჩევა. ახალ შემადგენლობაში გარდა ფრიპისა შევიდნენ: ჯონ ვეტონი (ვოკალი, ბასი), ჯემი მუირი(პერკუსია), დევიდ კროსი (კლავიშები, ვიოლინო) და ბილ ბრუფორდი (დასარტყამები). ტექსტების ავტორად იქცა რიჩარდ პალმერ-ჯეიმსი.
1972 წლის რეპეტიციებისა და ტურის შემდეგ, 1973 წლის დასაწყისში გამოიცა ჯგუფის ერთ-ერთი ცნობილი დისკი Larks' Tongues in Aspic. ამ ალბომზე ქინგ ქრიმზონის ჟღერადობას დაემატა ახალი ელემენტებიც. სასათაურო კომპოზიციის რამდენიმე დამატებითი ნაწილი მოგვიანებით სხვა სტუდიური ალბომებზეც გამოიცა, ციკლის გაგრძელების სახით. ხანგრძლივი ტურის შემდეგ დაიწყო შემდეგი სტუდიური დისკის Starless and Bible Black ჩაწერა. იგი გამოვიდა 1974 წლის აინვარში და დადებითი შეფასებები მიიღო.
აშშ და ევროპული 1974 წლის ტურის პერიოდში დევიდ კროსმა დატოვა ჯგუფი და დარჩენილმა ტრიომ ჩაწერა წარმატებული დისკი Red. ალბომს, როგორც კიდევ ერთხელ თითქმის დაშლილი ჯგუფის ნამუშევარს, პრესაში მაღალი შეფასება მიეცა. ამ შემადგენლობით ჯგუფის ტური არასოდეს შემდგარა, რადგანაც ფრიპმა, რომელიც უკმაყოფილო იყო მუსიკალურ ბიზნესში მიმდინარე მოვლენებით, თავად გადაწყვიტა ასე. მიუხედავად ამისა, დაშლის შემდეგ გამოიცა მორიგი საკონცერტო ალბომი USA.
1981 წელს ფრიპმა საკუთარ მიზნების განხორციელება კიდევ ერთხელ სცადა. მას სურდა ახალი ჯგუფის ჩამოყალიბება, რომელიც არ გამოვიდოდა ქინგ კრიმსონის სახელით. მას შეუერთდა ბრუფორდი, ბასისტი ტონი ლევინი და შესანიშნავი გიტარისტი ედრიან ბელიუ. მცდელობამ გაამართლა და ბენდი გამოჩნდა, სახელით Discipline. 1981 წლის ოქტომბრისათვის მათი სახელი კვლავ ქინგ ქრიმზონი იყო. მათ გამოსცეს სამი წარმატებული ალბომი, რომელსაც ზოგიერთი ტრილოგიას უწოდებს - Discipline (1981), Beat და Three of a Perfect Pair (1984).
ამ პერიოდის ქინგ ქრიმზონი უფრო ახლოს იდგა ახალი ტალღის/ემბიენტის ჟანრთან. ეს უშუალოდ დაკავშირებული იყო ბელიუსა და ფრიპის სხვადასხვა შესაბამის ჟანრების პროექტებში მონაწილეობასთან. ალბომის Three of a Perfect Pair შემდეგ ფრიპმა კვლავ დაშალა ჯგუფი და ჩამოაყალიბა ხმისჩამწერი კომპანია Discipline Global Mobile.
1994 წელს ჯგუფი აღდგა სექსტეტის სახით, ტრეი განთან (ბას გიტარა) და პეტ მასტელოტოსთან (დასარტყამები) ერთად. ამ ორმაგმა ტრიომ გამოსცა EP დისკი VROOOM (1994), რასაც მოჰყვა სტუდიური ალბომი THRAK (1995) და ანავგარდული THRaKaTTaK (1996). ქრიმზონის ამ ვარიანტს გააჩნდა ერთდროულად Discipline-ის და Red-ის განწყობაც. ამავე დროს, იგი იყო ალტერნატიული როკის იდეალური პასუხი - ამ ჟანრის მცირე ელემენტების გამოყენებით. მაგრამ ქრიმზონის ეს პროექტი შეჩერდა.
1990-იანი წლების ბოლოს Discipline Global Mobile-ის ფრთის ქვეშ გამოჩნდნენ ქინგ ქრიმზონის ალტერნატიული პროექტებიც - ProjeKct One, ProjeKct Two, ProjeKct Three, და ProjeKct Four. ეს კოლექტივები ასრულებდნენ არაჩვეულებრივ იმპროვიზაციებს და ჰქონდათ მაღალი შეფასება. 1998 წელს ასევე დაარსდა კოლექციონერების კლუბი, რომელიც დღემდე ოფიციალურად უშვებს ჯგუფების ბუტლეგებს.
პროექტების შემდეგ ბრუფორდი და ლევინი დაუბრუნდნენ მუშაობას სხვა მუსიკოსებთან (ლევინი, როგორც ყოველთვის - პიტერ გებრიელთან). ბელიუ, ფრიპი, განი და მასტელოტო მუშაობდნენ შემდეგ დისკზე, რომელიც გამოვიდა 2000 წელს, სახელწოდებით The ConstruKction of Light. ამას მოჰყვა Heaven and Earth, ProjeKct X-ის ალბომი. ამავე პერიოდში ჯგუფი მოგზაურობდა, უკრავდა კოლექტივის Tool 2001 წლის კონცერტების წინ.
2002 წელს გამოვიდა კინგ კრიმსონის EP დისკი Happy With What You Have to Be Happy With - მომავალი ალბომისათვის მცირე შემზადება. 2003 წელს გამოვიდა თავად ალბომი, The Power to Believe, რასაც მოჰყვა მასშტაბური და წარმატებული საკონცერტო ტური. ამის შემდეგ ტრეი განმა დატოვა კრიმსონი და მას ოფიციალურად ჩაენაცვლა ტონი ლევინი, რომელიც, როგორც ეტყობა, იქნება ბას გიტარისტის ამპლუაში შემდეგ სტუდიურ დისკზე და საკონცერტო ტურზე. ჯგუფი ასევე დატოვა მასტელოტომ.
2006 წელს ProjeKct Six, რომელიც ფრიპისგან და ბელიუსგან შედგებოდა, გამოდიოდა კონცერტებით აშშ და იაპონიაში.2006 წლის ბოლოს ისინი გამოდიოდნენ ჯგუფი Porcupine Tree კონცერტების წინ.
2008 წელს ახალმა ქინგ ქრიმზონმა ოფიციალურად დაიწყო რეპეტიციები.
2000-იან წლებში ასევე გაერთიანდნენ ჯგუფის ყოფილი წევრები, სახელით 21st Century Schizoid Band. ისინი ასრულებდნენ ქინგ კრიმსონის ძველ მასალას. ბოზ ბარელი, ქრიმზონის ერთ-ერთი ძველი წევრი, გარდაიცვალა 2006 წლის 21 სექტემბერს. ხუთი თვის შემდეგ კიბომ იმსხვერპლა იან უოლესი, ჯგუფის კიდევ ერთი ყოფილი წევრი.
გუშინ შუქის გათიშვის გამო ნევრები მომეშალა და თან მთელი გაფორმებული სიახლე და სხვადასხვა საიტებიდან ნათარგმნი ტექსტი წყალში ჩამეყარა თავიდან თარგმნის თავი ნამდვილად არ მქონდა.ჯგუფზე კიდევ ბევრი რამე შეიძლება ითქვას,მისი წევრების სოლო-ალბომებიც გენიალურია.ცალკე სასაუბრო თემაა ფრიპი და ბელიუ ეს ორი გენიოსი ადმიანი.ბევრს არ მოწონს ჯგუფი და უაზრო გაწელილ გრძელ თავის ამატკივებელ კომპოზიციებთან ასოცირდება,ეს იმიტომ ხდება,რომ კრიმსონი მარტო მუსიკა არ არის ეს იდეოლოგიაა რომელიც ბოლომდე უნდა მიიღო (ფრიპი გიორგი გურჯიევის დიდი თაყვანისმცემელია) და შეისისლხორცო. პატივისცემით რიგითი ქრიმჰედი

ალბომების ჩამონათვალი
In the Court of the Crimson King (1969)
In the Wake of Poseidon (1970)
Lizard (1970)
Islands (1971)
Larks' Tongues in Aspic (1973)
Starless and Bible Black (1974)
Red (1974)
Discipline (1981)
Beat (1982)
Three of a Perfect Pair (1984)
THRAK (1995)
The ConstruKction of Light (2000)
The Power to Believe (2003)

In the Court of the Crimson King (1969)



1. 21st Century Schizoid Man (7:20) including
- a. Mirrors
2. I Talk To The Wind (6:05)
3. Epitaph (8:47) including
- a. March For No Reason
- b. Tomorrow And Tomorrow
4. Moonchild (12:11) including
- a. The Dream
- b. The Illusion
5. The Court Of The Crimson King (9:22) including
- a. The Return Of The Fire Witch
- b. The Dance Of The Puppets



In the Wake of Poseidon (1970)



1. Peace - A Beginning (0:49)
2. Pictures Of A City(including 42nd At Treadmill) (8:03)
3. Cadence And Cascade (4:27)
4. In The Wake Of Poseidon (incl. Libra's Theme) (7:56)
5. Peace - A Theme (1:15)
6. Cat Food (4:54)
7. The Devil's Triangle (11:39)
- a. Merday Morn
- b. Hand Of Sceiron
- c. Garden Of Worm
8. Peace - An End (1:53)



Lizard (1970)



1. Cirkus(including Entry Of The Chameleons) (6:28)
2. Indoor Games (5:41)
3. Happy Family (4:16)
4. Lady Of The Dancing Water (2:44)
5. Lizard:
- a. Prince Rupert Awakes (4:36)
- b. Bolero - The Peacock's Tale (6:39)
- c. The Battle Of The Glass Tears (10:58)
- i) Dawn Song
- ii) Last Skirmish
- iii) Prince Rupert's Lament
- d. Big Top (1:13)



Islands (1971)



1. Formentera Lady (10:14)
2. Sailor's Tale (7:21)
3. The Letters (4:26)
4. Ladies Of The Road (5:28)
5. Prelude: Song Of The Gulls (4:14)
6. Islands (11:51)



Larks' Tongues in Aspic (1973)



1. Larks' Tongues In Aspic Part One (13:36)
2. Book Of Saturdays (2:49)
3. Exiles (7:40)
4. Easy Money (7:54)
5. The Talking Drum (7:26)
6. Larks' Tongues In Aspic Part Two (7:12)



Starless and Bible Black (1974)



1. The Great Deceiver (4:02)
2. Lament (4:00)
3. We'll Let You Know (3:46)
4. The Night Watch (4:37)
5. Trio (5:41)
6. The Mincer (4:10)
7. Starless And Bible Black (9:11)
8. Fracture (11:14)



Red (1974)



1. Red (6:20)
2. Fallen Angel (6:00)
3. One More Red Nightmare (7:04)
4. Providence (8:08)
5. Starless (12:18)



Discipline (1981)



1. Elephant Talk (4:41)
2. Frame By Frame (5:08)
3. Matte Kudasai (3:45)
4. Indiscipline (4:32)
5. Thela Hun Ginjeet (6:25)
6. The Sheltering Sky (8:22)
7. Discipline (5:02)



Beat (1982)



1. Neal And Jack And Me (4:21)
2. Heartbeat (3:54)
3. Sartori In Tangier (4:22)
4. Waiting Man (4:22)
5. Neurotica (4:47)
6. Two Hands (3:22)
7. The Howler (4:10)
8. Requiem (6:30)



Three of a Perfect Pair (1984)



1. Three Of A Perfect Pair (4:11)
2. Model Man (3:56)
3. Sleepless (5:20)
4. Man With An Open Heart (3:00)
5. Nuages (That Which Passes, Passes Like Clouds) (4:42)
6. Industry (7:22)
7. Dig Me (2:59)
8. No Warning (3:28)
9. Larks' Tongues In Aspic Part III (6:01)



THRAK(1995)



1. VROOOM (4:37)
2. Coda: Marine 475 (2:41)
3. Dinosaur (6:35)
4. Walking On Air (4:34)
5. B'Boom (4:11)
6. THRAK (3:58)
7. Inner Garden 1 (1:47)
8. People (5:53)
9. Radio 1 (0:43)
10. One Time (5:21)
11. Radio 2 (1:02)
12. Inner Garden 2 (1:15)
13. Sex, Sleep, Eat, Drink, Dream (4:48)
14. VROOOM VROOOM (5:37)
15. VROOOM VROOOM: Coda (3:00)



The ConstruKction of Light (2000)



1. ProzaKc Blues (5:29)
2. The ConstruKction of Light (Part One) (5:49)
3. The ConstruKction of Light (Part Two) (2:50)
4. Into the Frying Pan (6:54)
5. FraKctured (9:06)
6. The World's My Oyster Soup Kitchen Floor Wax Museum (6:22)
7. Larks' Tongues in Aspic, Part IV (Part One) (3:41)
8. Larks' Tongues in Aspic, Part IV (Part Two) (2:50)
9. Larks' Tongues in Aspic, Part IV (Part Three) (2:36)
10. Coda: I Have a Dream (3:56)
11. Heaven and Earth (performed by ProjeKct X) (7:46)




The Power to Believe (2003)



1. The Power to Believe I: A Cappella (0:44)
2. Level Five (7:17)
3. Eyes Wide Open (4:08)
4. Elektrik (7:59)
5. Facts of Life: Intro (1:38)
6. Facts of Life (5:05)
7. The Power to Believe II (7:43)
8. Dangerous Curves (6:42)
9. Happy With What You Have to Be Happy With (3:17)
10. The Power to Believe III (4:09)
11. The Power to Believe IV: Coda (2:29)